Namazın Fiilleri
Ezan ve kamet her ikisinin sünnet oluşu
Günlük farz namazlarda, ister eda isterse kaza olsun ezan ve kamet getirmek tavsiye edilmiş sünnetlerdendir. İster insan kendi vatanında olsun isterse yolculukta, namazı ister tam olsun isterse seferi, namaz kılan ister sağlıklı olsun isterse hasta, cemaat namazı olsun isterse furada, namaz kılan erkek olsun isterse bayan hüküm aynıdır. Yalnız seferi olmayan namazlarda özellikle sabah ve akşam namazlarında daha fazla tekit edilmiştir. Özellikle erkekler ihtiyat gereği kamet getirmeyi terk etmemeleri gerekir. Günlük farz namazlar dışında âyât namazı gibi ister farz isterse sünnet namazlarında ezan ve kamet teşri edilmemiştir.
Hüküm 182: Birkaç durumda ezan ve kamet getirmek gerekmez:
1- Kendisi duymasa dahi, katılmış olduğu cemaat namazında ezan ve kamet okunmuşsa.
2- İlk cemaat namazını bitirdikten sonra yeni bir cemaat namazına katılırsa ve o cemaat namazında ilk namazda olanlardan birisi olması halinde ve ezan kamet okunmuş olması durumunda.
3- Namaz kılanlar dağılmadan insan bir yere girer ve namaz kılmak isterse ister cemaatle isterse yalnız kılsın ister imam olsun ister cemaat, namaz kılınan mekânın aynı olması yeterlidir.
4- Cemaat imamı ona uyanlardan birisinin ezan ve kamet getirmesi, duymasa dahi yeterli gelir.
5- Başka birinin namaz işin ezan ve kamet getirmesini duymasıyla, her ne kadar yalnız namaz kılan olsa da.
Hüküm 183: Ezan on sekiz bölümden oluşur: dört defa Allahu Ekber, iki defa Eşhedu en lâ ilahe illallah, iki defa eşhedu enne Muhammeden Resulullah, iki defa hayyi eles-salah, iki defa hayyi alel felah, iki defa hayyi ela hayril amel, iki defa Allahu ekber, iki defa, lâ ilâhe illallah söylenmelidir. Kamette aynı şekilde le ilahe illallah hariç tamamı iki defa söylenmelidir. Son tekbirden önce gad gâmetis-salâh ilave edilir. Böylece kamet on yedi bölümden oluşur. Hz. Muhammed'in (s.a.a) ismi zikredildiğinde ona ve Ehlibeytine salavat getirmek müstahaptır. Yine ezan ve kamette Hz. Ali'nin (a.s) velayetine şehadet getirmekle şehadetini kâmil kılması Ona salat göndererek ezan ve kameti tamamlaması müstahaptır.
Hüküm 184: Ezan ve kamette aranan şartlar:
1- Niyet ve devamı. Niyet, kalbi ve fikri bir kast etmektir. Genelde namaza durmakla gerçekleşir, bundan fazlasına gerek yoktur.
2- Akıl, zihin engelliden ezan ve kamet sahih değildir.
3- İman.
4- Erkekler için erkeğin okumasıdır. Mahremleri olsa da. Kadının ezan ve kameti ihtiyat gereği erkekler için yeterli değildir.
Kadının kadınlar için okuduğu ezan ve kamet yeterlidir. Kadınlara imamlık yapan bir bayan olursa, okuduğu ezan ve kamet diğerleri için yeterli olur.
5- Tertip, ezan kametten önce okunmalıdır ve bölümler arası düzene de dikkat edilmelidir.
6- Muvalat (peş peşe), ezan ve kamet arasında, her bir bölüm arasında, ezan ve kamet ve namaz arasında muvalat, peş peşe olmasına dikkat edilmelidir.
7- Arapça sahih okunmalıdır, manayı değiştirecek şekilde yanlış okumamalıdır.
8- Vaktin girmesi. Vakit girmeden okunan ezan ve kamet doğru değildir.
Hüküm 185: İnsan bilerek ezan ve kameti veya birisini okumaz tekbir getirirse, namazı bozup ezan ve kameti yeniden getirmesi ihtiyat gereği caiz değildir. Ezan ve kameti unutarak terk eder ve tekbir getirip namaza başlarsa, rükûa gitmeden hatırlaması durumunda namazı bozup ezan ve kameti tamamlaması müstahaptır. Ezan veya kametten birisini veya bunların bazı bölümlerini unutursa, namazı bozması caiz değildir. Ezanı okur, kameti unutursa ve kıraate başlamadan veya başladıktan sonra rükûa varmadan hatırlarsa, namazı boza bilir. Rükua vardıktan sonra hatırlarsa, vacip ihtiyat gereği namazına devam etmelidir.