Sübülü’s-Selâmİslam Fıkhı Kütüphanesi Pazartesi, 5 Cemaziyelahir 1448 Hicrî
Dizine dön

Farz Namazların Vakitleri

Öğlen ve ikindi vakti, güneşin zeval vaktinden gün batımına kadar olan vakittir. İlk zeval vaktinde, öğlen namazını kılacak kadar vakit, öğlene ait vakittir. Gün batımına dört rekât namaz kılacak kadar kalan vakit ise ikindi namazına ait vakittir. Bu özel vakitlerin dışında kalan vakit, öğlenle ikindi namazının müşterek vakitleridir. Akşam ve yatsı namazlarının vakitleri, normal halde gün batımından gece yarısına kadardır. Gün batımının evvelinde akşam namazını kılacak kadar zaman, akşam namazının özel vaktidir. Gece yarısına yatsı namazını kılacak kadar vakit ise yatsı namazının özel vaktidir. Bu iki özel vakitlerin arasında bulunan vakit akşam ve yatsı namazlarının müşterek vakitleridir. Ancak bazı sebeplerden uyku, unutmak, hayız ve benzeri dolayı akşam ve yatsı namazlarını kılmamışsa, bu namazların vakti şafak atıncaya kadardır. Şafak atmasına yatsı namazını kılacak kadar kalan süre, yatsı namazına aittir. Bilerek bu iki namaz geciktirilirse, vacip ihtiyat gereği, gece yarısından sonra ve şafak atmadan önce ma fizzimme niyetiyle o namazları kılmalıdır. Sabah namazının vakti, sadık şafağın atmasıyla güneşin doğması arasıdır. Hüküm 160: Sadık fecir, ufukta beliren ve yavaş yavaş aydınlanan beyazlıktır. Ondan önce fecr-i kazip, (yalancı şafak) sütun şeklinde ufuktan gök yüzüne uzayan beyazlıktır, bunun şeri açıdan hiçbir geçerliliği yoktur. Hüküm 161: Zeval vakti: güneşin gün ortasını geçmesidir. Bu güneşin doğuşuyla batışının ortasıdır. Lam bin hesaplamasına göre en kısa zamandır. Dikilen göstergenin gölgesinin en az noktasına geldikten sonra gölgenin doğu kısmına doğru uzamaya başladığı zaman olarak belirlene bilir. Veya güneşin direk tepeden vurmasıyla göstergenin gölgesinin tamamen kaybolduğundan zeval vakti anlaşıla bilir. Hüküm 162: Zeval vaktinin evvelinde öğlen namazına has vakitten maksat, bu vakitte öğlen namazını kılmadan ikindi namazı bilerek kılındığı taktirde, bu namaz batıl olur. Bilmeden ikindi namazı öğlen namazından önce kılınırsa, ikindi namazı sahihtir. Her ne kadar ihtiyat gereği öğlen namazından sonra ikindi namazını yenilemesidir. Namaz esnasında öğlen namazını kılmadığı anlaşılırsa, onu öğlen niyetine tamamlayıp ikindi namazını daha sonra kılmalıdır. Namaz bittikten sonra öğlen namazını kılmadığını anlarsa, ikindi namazından sonra öğlen namazını kılmalıdır. Hüküm 163: Akşam ve yatsı namazlarının hükmü de yukarıda açıkladığımız öğlen ve ikindi namazlarının hükmündedir. Elbette normal bir durumda yatsı namazının özel vakti gece yarısına yatsı namazını kıla bilecek kadar kalan vakittir, mazereti olan için sabah vaktinden öncedir. Bu durumda namazı eda niyetiyle de kılabilir, müstahap ihtiyat gereği ma fizzimme (edaysa eda, kazaysa kaza) niyetiyle de kıla bilir. Hüküm 164: Namaz vakti girer, namazı eda etmek için yeterli vakit geçer ve namazı kılmaz ve bu esnada namaz kılmaya engel olan bir durumla karşılaşırsa, bu namazın kazasını yapmalıdır. Bu miktarda zaman geçmeden engelle karşılaşırsa, kazası yoktur. Hüküm 165: Vakit girmeden namaz kılmak caiz değildir, kılınması halinde yeterli sayılmaz. İnsan vaktin girdiğine emin olur veya vaktin girdiğini iki adil şahit söylerse, kılmış olduğu namaz sahihtir. Vaktin girdiğine itminan ve güven olması yeterlidir. Aynı şekilde müezzinin ezanına güvenirse yeterli sayılır. Hüküm 166: Öğlenle ikindi akşamla yatsı arasında tertip şarttır. Öğlen namazını ikindiden önce, akşam namazını yatsıdan önce kılmak gerekir. Bilerek tersi yapılırsa, namazlar yeniden kılınmalıdır.