Sübülü’s-Selâmİslam Fıkhı Kütüphanesi Pazartesi, 5 Cemaziyelahir 1448 Hicrî
Dizine dön

TEMİZLEYİCİLER

Temizleyici maddeler birkaç şeydir: 1- Mutlak ve temiz su: Necis olan her şey suyla yıkanır ve su o necisin tamamını kapsarsa, pak olur. Elbette bazen birden fazla yıkanmalıdır. Hüküm 146: Temizlenmesi için, necisin kendisi giderilmeli, giderildikten sonra, su necisin tamamını kaplamalıdır. Hüküm 147: Islaklığın nüfuz ettiği sabun, çamur, çömlek ve ağaç gibi şeylere necis nüfuz etmiş ola bilir, suyla bunların dışı temizlene bilir. Hüküm 148: Kap, köpeğin yalaması ve ağzının vurmasıyla necis olursa, bu kapta sıvı bir şey veya ıslak olursa, önce bu tabağı toprakla yıkamak gerekir, yani köpeğin dokunduğu yerler toprak tüm alanı kapsayacak şekilde toprakla ovulmalı, daha sonra iki defa suyla yıkanmalıdır. Toprakla ovmadan bol suyla yıkanması ihtiyat gereği yeterli değildir. Hüküm 149: Kullanılan toprak ihtiyatı vacip gereği temiz olmalıdır. Hüküm 150: İdrarla necis olan elbise ve benzeri şeyler, akar suda bir defa yıkanması yeterlidir. Çeşmelerden akan su akar su hükmündedir. Akar su dışında ki sulardan iki defa yıkanmalıdır. Hatta ihtiyat gereği kür suda dahi iki defa yıkanmalıdır. Her yıkama arasında elbise sıkılarak içindeki sular dışarı atılmalıdır ve iki defa yıkanıldı denilecek şekilde yıkanmalıdır. Hüküm 151: Kabın az suyla yıkanması: biraz su ona dökülür, daha sonra tamamını kapsayacak şekilde su kabın içerisinde dolaştırılır ve dökülür, bunu üç defa yaparsa, üç defa yıkamış sayılır. Hüküm 152: Temizlemekte önce necisin koku ve rengi gibi şeylerin değil, kendisinin giderilmesi vaciptir. Necisin kendisinin giderildiğine insan emin olur, renk ve kokusu gitmese de temizlendiğine bir sakınca oluşturmaz. Hüküm 153: Sert zemin veya asfalt ve taşlarla kapatılmış yerler, necisin kendisini giderdikten sonra az suyu üzerine dökerek temizlene bilir. Hatta gevşek ve yumuşak zemin, her ne kadar dökülen suyu emer ve başka yerden sızıp çıkmasa da temizlenir. Hüküm 154: Necis hükmünde olan bir Kafir tarafından yapılan takılar, onun ıslak olarak takılara dokunduğu veya takıların başka necis bir şeyle buluştuğu bilinmezse, o takılar temizdir. Necis olduğu bilinirse, onları yıkayıp temizlemek gerekir. Yıkandığında onların içi değil dışı temizlenmiş olur. 2- Yeryüzü: İkinci temizleyici şey zemindir. Ayak altı, ayakkabı, terlik ve benzeri şeyler, eğer necis olursa, yeryüzünde yürümekle pak olur. Her ne kadar bu yürümek beş adım olsa da. Elbette necisin kendisini giderdikten sonra. Hüküm 155: Yeryüzünden maksat, taş, toprak, kum gibi yer yüzü sayılacak ve genelde insanın üzerinde yürüdüğü her şeyi kaldırım taşı, asfalt, alçı, hatta yerde ortaya çıkan maden türleri tuzlu zeminleri kapsamaktadır. 3- Güneş. Hüküm 156: Güneş necis olan zemini pak kılar. Çatılar ve balkonlar gibi zemin sayılacak yerler. Elbette binalar ve ona bağlı olan şeyler, ağaçlar, meyveler ve hasırlara zemin denilmemektedir. Hüküm 157: Güneş aracılığıyla zemin pak olması, necisin kendisinin ve ıslaklığının aradan kalkmasıyla birlikte, necis olan yerin güneş aracılığıyla kurumasıdır. Her ne kadar güneşle birlikte rüzgâr gibi şeylerinde kurumada etkisi olsa da. Hüküm 158: Zemin idrar vasıtasıyla necis olur, güneş vurarak onu kurutursa, bu yere su dökmek gerekmez, temiz olur. 4- İstihale: Bir şeyin başka bir şeye dönüşmesi temizleyici maddelerden biridir. İstihale, bir şeyin mahiyet ve şekli ona zıt olan bir şeye dönüşmesidir. Ateş yakma suretiyle küle, buhara ve dumana dönüştürdüğü necis şeyler pak olur. O şey ister necisin kendisi olsun isterse müteneccis olsun fark etmez. Aynı şekilde bir şey ateş dışında başka bir sebepten değişirse, pak olur. Hüküm 159: Murdar veya köpek gibi necisin kendisi çürüyüp toprak olursa pak olur. 5- Değişim: Şarabın şarap olmaktan çıkıp sirke veya bir başka şeye dönüşmesiyle pak olur. Üzüm, şırasının kaynayarak üçte ikisinin eksilmesiyle pak olur: Örneğin üç litre üzüm şırası kaynatılarak bir litreye düşerse. Pak olur. Onu içmekte helal olur. 6- İntikal, intikal edilen şeyi pak kılar. Zira intikal eden şey bir şeyi başka bir şeyin bir kısmı haline getirmektir ve pak kılar. İnsan kanı gibi, sinek onu emer ve kendi kanına dönüştürür ve pak olur. 7- İslam. İslam necis kafiri tüm çeşitleriyle, hata fıtri mürtedi de pak kılar. Kafirin saçı, tırnağı, teri, tükürüğü, sümüğü ve kustuğu gibi şeylerde kafirle birlikte temiz olur. 8- Tebaiyet: Kafir Müslüman olduğunda, çocukları ergenlik çağına ulaşmadıkça her ne kadar iyi ve kötüyü ayırt edecek durumda olsalar İnançlarında kötü olduklarından kafir hükmüne girmedikçe, pak olma konusunda babalarına tabi olurlar. 9- Necisin kendisinin insan batınından ve hayvanın batın ve dışından bertaraf olması: Buna göre insan dışkısına bulaşan bir tavuğun gagası dışkıdan arınır ve herhangi bir ıslaklık kalmazsa, pak olur. 10- Müslüman bir kimsenin hazırda olmayışı: Bedenini, elbisesini, sergisini ve kap-kacak gibi şeyleri temizlemekle mükellef olan bir Müslüman hazırda olmazsa, bunların daha önce necis olduğunu bilmesine ve bunları temiz olma şartı olan hallerde kullandığına ve onun bunları temizlediğine ihtimal verilmesi halinde tamamı pak sayılır. 11- Necis yiyen hayvanın istibrası. Bu istibra yapılan hayvan ve dışkısı pak olur. İstibra: necis yiyen hayvanı bir müddet necis yemesine engel olunur ve necis yiyen hayvan özelliğini kaybederse, ihtiyat vacip gereği şeriatta tayin edilen müddeti engellemelidir. Tayin olunan müddet: devede kırk gün, sığırda yirmi gün, koyunda on gün, ördekte ihtiyat gereği yedi gün, tavukta ise üç gündür. Şeriatta gün sayısı belli olmayan hayvanlar hakkında en uzun olanı dikkate almak ihtiyat gereğidir. O hayvan büyüklüğünde olan hayvanların gün sayısı dikkate alınmalıdır. Şeriatta belirtilen hayvanların hiç birisine denk gelmeyen bir hayvan olursa, necaset yiyen hayvan özelliğini kaybedene kadar onu necis yemekten engellemek gerekir.