Sübülü’s-Selâmİslam Fıkhı Kütüphanesi Pazartesi, 5 Cemaziyelahir 1448 Hicrî
Dizine dön

KESİM ŞARTLARI

Hüküm 839: Kesilecek hayvanın tezkiye edilmesi (İslami usullere göre kesilmesi) için birtakım şartlar vardır: Birincisi: Hayvanı kesen kişinin, erkek, kadın veya mümeyyiz (iyiyi kötüden ayırt edebilen) bir çocuk olsun, Müslüman olmasıdır. Müslüman olmayanın kestiği helal değildir. Aynı şekilde, kâfir hükmünde olanların ve Ehlibeyte (Aleyhimu's-Selam) düşmanlığını açıkça ilan edenlerin kestiği de helal değildir. İkincisi: Kesimin, imkân dâhilinde demir ile yapılmasıdır. Demir ile kastedilen, bilinen elementten daha geniş bir anlam taşır. Bu nedenle, kenarı keskin olmak kaydıyla "paslanmaz çelik" (stainless steel) olarak adlandırılan ve başka maddelerle karıştırılmış olan metallerle yapılan kesim de geçerlidir. Ancak demir bulunmaz ve kesimin geciktirilmesi durumunda hayvanın telef olmasından endişe edilirse veya kesimi gerektiren başka bir zorunluluk varsa, o zaman cam, keskin taş ve benzeri şah damarlarını kesebilecek her şeyle kesilmesi caiz olur. Üçüncüsü: Kesim esnasında hayvanın kıbleye yöneltilmesidir. Hayvan yan yatırılmış ise boğaz ve karın gibi vücudunun ön kısımları kıbleye çevrilir. Yüzünün ve ellerinin kıbleye çevrilmesi zorunlu değildir. Eğer hayvan ayakta veya oturur vaziyette ise, namaz kılan bir kimsenin kıbleye yöneldiği şekilde yöneltilir. Bu şarta kasten uyulmazsa kesilen hayvan haram olur. Ancak unutarak, hata ile, şart olduğunu bilmemekten (kendi inancına göre dahi olsa), kıblenin yönünü bilmemekten veya hayvanı o yöne çevirme imkânı bulamamaktan dolayı terk edilmesinde bir sakınca yoktur. İhtiyaten evla olan, kesen kişinin de kıbleye yönelmesidir. Dördüncüsü: Tesmiye; yani kesenin, kesim niyetindeyken ve kesime başlarken veya bıçağı hayvanın boğazına örfen bitişik sayılacak şekilde koyduğunda Allah'ın adını anmasıdır. Tesmiye için "Bismillah" veya "Allahu ekber" demek ya da sadece "Allah" lafzını zikretmek yeterlidir. Arapçayı iyi bilmeyen ve öğrenme imkânı bulamayan kimse, "Allah" lafzının kendi dilindeki karşılığını söyler. Kesim niyeti olmaksızın yapılan tesmiyenin bir etkisi yoktur. Bununla birlikte, tesmiye unutularak terk edilirse kesilen hayvan haram olmaz. Beşincisi: Hayvanın türüne göre alışılagelmiş miktarda kanın akmasıdır. Eğer hayvan kesildiği esnada canlı olmadığının göstergesi olacak şekilde hiç kan akmaz veya türüne oranla çok az kan akarsa helal olmaz. Ancak durum böyle değilse, örneğin hayvan şiddetli bir kanama geçirdikten sonra kesilmişse, az kan akmasının bir sakıncası yoktur. Altıncısı: Kesim işlemi tamamlandıktan sonra, gözünü kırpmak, kuyruğunu oynatmak veya ayağını çırpmak gibi basit bir hareketle de olsa, hayvanın hareket etmesidir. Bu şart, hayvanın kesim anında canlı olup olmadığı konusunda şüphe duyulması durumunda geçerlidir. Aksi takdirde (canlı olduğu biliniyorsa) hareket etmesi şart değildir. Hüküm 840: İhtiyaten kesim işleminin boğazın ön kısmından yapılması gerekir. Bu nedenle hayvanı ensesinden kesmek caiz değildir. Hatta ihtiyaten bıçağın boğazın üzerine konulup damarların kesilmesi gerekir. Bıçağı damarların altından sokup yukarı doğru kesmek yeterli değildir. Hüküm 841: İhtiyaten farz olarak, kesilen hayvandan ruhu çıkmadan önce başını kasten bedeninden ayırmak haramdır. Ancak bu, hayvanı haram kılmaz. Başın bedenden ayrılması, dikkatsizlik sonucu veya bıçağın keskinliği ve hızlılığı gibi bir sebepten kaynaklanırsa sakıncası yoktur. Aynı şekilde, kesilen hayvan ölmeden önce kasten omuriliğinin kesilmesi de haramdır. Omurilik, boyundan kuyruğa kadar omurganın ortasından geçen beyaz bir kordondur.