Sübülü’s-Selâmİslam Fıkhı Kütüphanesi Pazartesi, 5 Cemaziyelahir 1448 Hicrî
Dizine dön

Akit (Sözleşme) Şartları

Hüküm 610: Nikâh akdinde şu hususlar şarttır: 1- İhtiyaten vekil aracılığıyla da olsa, Arapçaya vâkıf olunması. Ancak vekil aracılığıyla dahi bu dile vâkıf olunamaması hâlinde, nikâh ve evlilik anlamını ifade eden diğer diller de yeterli olur. 2- Nikah akdinde sîga sözleri icra edilirken inşa kastının bulunması. Yani eşlerin veya vekillerinin, icap ve kabul sözleriyle evliliğin gerçekleşmesini kastetmesidir. Buna göre kadın, "Zevvectuke nefsi" (kendimi sana eş kıldım) sözüyle o erkeğin eşi olmayı kasteder. Erkek de "Gabiltu" (kabul ettim) sözüyle kadının eşliğini kabul ettiğini kasteder. Aynı durum vekiller için de geçerlidir. Şayet taraflar bununla, örneğin geçmişteki bir durumu haber vermeyi kastederlerse, akit geçerli (sahih) olmaz. 3- Akdi ister kendisi ister başkası adına yapıyor olsun, sîgayı icra eden tarafın ihtiyaten baliğ gerekir. 4- Akdi ister kendisi ister başkası adına yapıyor olsun, sîgayı icra eden tarafın ihtiyaten akil olması gerekir. 5- Eşlerin, isim, vasıf veya işaretle birbirinden ayırt edilebilir şekilde belirlenmesi gerekir. Şayet bir kimse "(Sana) kızlarımdan birini eş olarak verdim" derse, nikah geçersiz olur. Aynı şekilde, "(Sana) kızımı oğullarından biriyle veya bu ikisinden biriyle evlendirdim" dese de geçersizdir. 6- Asıl olan eşlerin rızasıdır. Dolayısıyla, kadın içten razı olduğunu bilerek isteksiz gibi görünse bile bu geçerlidir. Aynı şekilde, kadının gerçekte isteksiz olduğunu bilindiği halde razı gibi görünse bu geçersizdir, ancak sonradan izin verirse geçerli olur. Hüküm 611: Eğer Siga'da (Akdin telaffuzunda) bir hata yapılırsa ve bu hata kastedilen anlamı değiştiriyorsa, bu yeterli olmaz ve ihtiyatlı olanı onu tekrarlamaktır. Hüküm 612: Eğer Siga'yı (Arapça sözleşmeyi) icra eden kişi Arapça bilmiyorsa fakat sözleşmeyi doğru bir şekilde yerine getirmişse, kelimelerin anlamını biliyor ve anlamın gerçekleşmesini amaçlıyorsa, akit geçerlidir; aksi takdirde geçersizdir. Hüküm 613: Fuzuli (Yetkisiz) olarak, yani akit sözleşmesiyle ilgili olanın izni olmaksızın yapılan bir akit, sonradan onaylanırsa geçerli olur; bu yetkisizlik ister her iki taraftan kaynaklansın ister sadece bir taraftan kaynaklansın fark etmez. Hüküm 614: Eğer eşler nikah akdine zorlanmışlarsa, ancak daha sonra rıza gösterip akdi onaylarlarsa, akit geçerlidir. Aynı durum eşlerden birinin zorlanması halinde de geçerlidir. Her iki durumda da akdin yeniden yapılması daha uygundur. Hüküm 615: Buluğ çağına gelmiş, reşit ve bakire bir kadının evlilik akit sözleşmesinin geçerli olabilmesi için, babasından veya babası tarafından dedesinden izin alması şarttır, eğer bu durum onun çıkarlarına uygunsa, kendisi geçimini sağlıyor olsa bile. Eğer kendi adına sözleşme yaparsa, babanın, kızına zarar verecek bir durum bulduğunda bu sözleşmeyi feshetme hakkı vardır. Anne, erkek kardeş veya diğer akrabaların izni şart değildir. Hüküm 616: Eğer kadın, işlerinde babasından bağımsız ise; öyle ki, babası onun ne sosyal ne de ekonomik açıdan sorumlusu değilse ve eylemlerinden hiçbirinin sorumluluğunu taşımıyorsa, o zaman yukarıdaki şart istihsani ihtiyat gereği olacaktır. Hüküm 617: Reşit ve akıl baliğ olmuş, bakire bir kadının babasının veya dedesinin izni olmadan evlenmesi, ancak onlardan birinin daha sonra bu evliliği onaylamasıyla geçerli olur. Hüküm 618: Baba veya dedenin velayeti, eğer kızı şer'an ve aklen uygun bir evlilikten kendi menfaatleri için (aylık maaşından yararlanmak veya bir emri zorla yerine getirtmek gibi) mahrum bırakmakta ısrar ederlerse düşer. Hüküm 619: Kız eğer dul ise, babanın ve dedenin izni aranmaz. Ayrıca bakire olup da onların yokluğu veya evliliğinden vazgeçmeleri nedeniyle, ya da ehil olmamaları gibi durumlarda, kendisi evlenmeye ihtiyaç duyduğu halde onlardan izin alamıyorsa, gerekli görülmez. Hüküm 620: Eğer baba veya dede küçük bir erkek çocuğu evlendirirse, nikah sırasında o çocuğun malı varsa mehir kendisine aittir; aksi takdirde mehir onu evlendiren kişiye aittir. Hüküm 621: Burada, baba ve büyükbabanın velayeti meselesinde "bakireden" kasıt, kocası ile henüz gerdeğe girmemiş olan kızdır. Dolayısıyla, evlenip de kocası ölmeden veya gerdeğe girmeden boşanan kadın bakiredir. Aynı şekilde, bekâreti cinsel ilişki dışında (örneğin yüksekten düşme, ağır bir şey taşıma vb. sebeplerle) kaybolan kadın da bakire sayılır. Eğer bekâreti zina veya şüpheli bir cinsel ilişkiyle bozulmuşsa, bu durumda da bakire hükmündedir. Ancak, kocası tarafından gerdeğe girilmiş bir kadın, bekâreti bozulmamış olsa bile "Sayyibe" (bakire olmayan) statüsündedir.