CEBİRE ABDESTİ
Cebire yarayı saran sargı bezine denir. Bu sargı bezi, yaradan, iltihaplanmadan veya kırıktan dolayı suyun değmesi zararlı olduğu için sarılmıştır veya suya engel olan her türlü şey cebire hükmündedir. Bu engeli kaldırmak çetin ve meşakkatli olur, mekanik işlerde çalışan işçiler gibi boya ve yağlı maddeler ellerine bulaştığında onu temizlemek çok zor olur.
Bir insanın abdest bölgelerinden birinde cebire olursa, cebireyi kaldırarak veya suya daldırarak yukarıdan aşağı yıkama imkânı varsa yıkaması farzdır. Ama cebireyi kaldırma veya suya daldıracak şekilde yıkama imkânı yok ise veya zararlı ise cebirenin üstüne ıslak eliyle çekmesi yeterli gelir. Deri üstüne mesh etme imkânı varsa tamamını deriye mesh etmelidir. Eklem yerleri gibi mesh cebire abdesti edilmesi zor olan yerlere mesh etmek gerekmez.
Yukarıda zikrettiklerimize ilaveten cebire abdestinde dikkat edilmesi gereken diğer şartlar:
1- Cebire (pansuman bandı) necis olmamalıdır. Yara kısmı necis olsa da mesh edilen kısmı pak olmalıdır.
2- Cebire yaradan fazla alanı kaplamamalıdır. Yaranın az fazlasının sakıncası yoktur.
3- Cebire mubah olmalıdır. Gaspı sargıya mesh etmek caiz değildir. Bunun dışında ki durumlarda mükellef teyemmüm etmelidir.
4- Suyun abdest mahallerinden birine zararlı olmalıdır. Abdest mahalli dışında ki yerlere de su zararlı ise mükellef teyemmüm etmelidir.
Hüküm 22: Cebire (sargı) necis olursa, üzerine temiz bir parça koyarak üzerine meshe edile bilir. Bunun dışında mükellef teyemmüm almalıdır.
Hüküm 23: Sarılmış yaralar ve iltihaplanmalar cebire hükmündedir. Yara abdest uzuvlarında olur üzerinde sargı veya bant olmazsa, yıkanması mümkünse diğer uzuvlarla birlikte yıkanmalıdır. Yıkanması mümkün değilse, etrafı yıkanmalı yara temiz olur ve üzerine mesh etmek mümkünse mesh edilir, mesh etmek zarar verirse üzerine temiz bir parça koyularak mesh edilmelidir. Yaranın etrafını yıkamak zarar verir veya necis olur yıkaması da mümkün olmazsa şahıs teyemmüm almalıdır.
Hüküm 24: Yara olan yer mesh edilmesi gereken uzuvlardan birisinde olur ve sargılı olmazsa mesh etme imkânı varsa mesh etmelidir, mesh etmenin zararlı olacağı veya mesh edilmesi gereken yerin necis olması durumunda teyemmüm alınması gerekir.
Hüküm 25: İnsanın abdest uzuvlarından birisi kırık olur, yara ve iltihap olmaz ve açık olursa, yıkanması zararlı olursa görevi teyemmüm almaktır. Kırık mesh edilmesi gereken uzuvlarda ve sargısız olur ve mesh etmesi mümkün olursa mükellef normal abdestini almalıdır, aksi halde teyemmüm etmelidir.
Hüküm 26: Cebire normalden fazla yeri kaplarsa, imkân dahilinde cebire alanı küçültülmelidir, aksi halde cebire teyemmüm bölgelerimde değilse mükellefin görevi teyemmüm almasıdır. Cebire teyemmüm bölgesinde olursa mükellef hem teyemmüm hem de cebire abdesti almalıdır.
Kısacası bu durumlar da hükümler bundan ibarettir: görevi cebire abdesti alması gereken bir kişi tam anlamıyla cebire abdestini alamıyor ise ve cebire teyemmüm bölgelerimde değilse görevi teyemmüm almaktır. Cebire teyemmüm bölgesinde olursa hem teyemmüm hem de cebire abdesti almalıdır. Yukarıda saydığımız durumlarda cebire abdeste ilaveten teyemmüm alınması Allah'ın izniyle iyi bir iş ve kurtuluşa vesile olacaktır.
Hüküm 27: Cenaze guslü hariç cebire hükmü tüm gusüllerde de geçerlidir.