İcareden (Kiralamadan) Kastedilen Menfaatin Şartları
Hüküm 540: Malın kiralandığı menfaatte dört hususa itibar olunur:
1- (Kiralanan maldan elde edilecek) menfaatin helal olması gerekir. Bu nedenle, bir dükkânın içki satmak veya muhafaza etmek amacıyla –yani sözleşme bizzat bu (haram) menfaat üzerine akdedilmişse– kiralanması veya bir hayvanın içki taşımak üzere kiralanması sahih değildir. Ancak, sözleşmede bu (haram kullanım) şart koşulmamışsa ve kiralanan maldan yararlanma harama münhasır olmayıp, (malın) başka helal menfaatleri de varsa, sözleşme sahihtir.
2- İhtiyaten, menfaat karşılığında mal harcamanın akıl sahiplerinin nazarında sefihlik sayılmaması gerekir.
3- Yararlanma şeklinin belirlenmesi: Yolcu taşımaya ve yüklemeye elverişli bir otomobil kiralandığında, kiracının yolcu taşıma, yük taşıma veya her ikisi şeklindeki kullanım hakkının tayin edilmesi zorunludur.
4- Menfaatin miktarı her sözleşmeye göre ayrı belirlenir. Bu, kimi zaman ev ve dükkân kiralamasında olduğu gibi sürenin tayiniyle; kimi zaman belirli bir elbisenin belli bir şekilde dikilmesi gibi işin tayiniyle; kimi zaman da başka bir yere nakliyat için araba kiralamada olduğu gibi mesafenin tayiniyle olur.
Hüküm 541: Vacip ihtiyat gereği, şer'i bir mazeret olmaksızın ve isteğe bağlı olarak sakalı tıraş etmek haramdır; bu nedenle karşılığında ücret almak caiz değildir. Ancak bir mazeretle sakalı tıraş etmek caiz olursa, berberin de ücret alması caiz olur.
Hüküm 542: Sürenin, sözleşmenin bir unsuru olduğu kiralama (icare) işlemlerinde müddetin belirtilmesi zorunludur. Kira süresinin başlangıcı belirlenmemişse, süre sözleşmenin yapıldığı andan itibaren başlar. Elbise dikimi gibi sürenin esas olmadığı durumlarda ise süre, ancak açıkça belirtilmesi halinde tayin edilmiş olur.
Hüküm 543: Bir kimse evini, başlangıcı sözleşme anından mesela bir ay sonrası olmak üzere bir yıllığına kiralasa, sözleşme esnasında ev başkasına kiralanmış olsa bile bu kira geçerlidir.
Hüküm 544: Kira süresi belirlenmemişse icare akdi (kiralama sözleşmesi) sahih olmaz. Dolayısıyla, bir kimse "Evi sana bir veya iki aylığına kiraladım" derse bu akit geçersizdir. Ancak, taraflar sözleşmeyi derhal başlatma kastıyla "İçinde oturduğun sürece evi sana her ay bir dinar karşılığında kiraladım" derse veya evi belirli bir ay için bir dinar karşılığında kiralayıp "Bundan sonra oturduğun her ay da aynı hesaptandır" diye eklerse, icare akdi sadece ilk ay için geçerli olur. Bunu takip eden dönemde ise kiracının, belirlenen ücret karşılığında kiralanandan yararlanması caizdir. Ancak bu işlem bağlayıcı değildir ve mal sahibi, dilediği zaman kiralananın iadesini talep edebilir.
Hüküm 545: Yabancı misafirlerin ve ziyaretçilerin kalacakları sürenin belli olmadığı ancak örneğin her gece için belirli bir ücret ödenmesi üzerinde anlaşıldığı durumlarda, konaklamaları için hazırlanmış yerlerden faydalanmaları caizdir. Ne var ki kiralama süresi bilinmediğinden bu kira akdi geçerli olmaz ve mülk sahibi, bir önceki meselede olduğu gibi, onları dilediği zaman çıkarabilir.
Hüküm 546: Bir kimse, işi bizzat yapma şartı olmaksızın bir iş için kiralandığında, aynı iş için başkasını kendi ücretinden daha düşük bir bedelle kiralaması caiz değildir. Ancak, ücretler farklı cinsten ise veya işin bir kısmını -az da olsa- kendisi yapıp geri kalanı için başkasını daha düşük bir bedelle kiralarsa, bunda bir beis yoktur.