Sübülü’s-Selâmİslam Fıkhı Kütüphanesi Pazartesi, 5 Cemaziyelahir 1448 Hicrî
Dizine dön

İKALE HAKKINDA SON SÖZ

İkale, taraflardan birinin diğerinden talep etmesi üzerine akdin feshedilmesidir. Görünüşe göre, bu hüküm, nikâh ve kefaletin dışındaki bütün lazım akitlerde, hatta bağış (hibe) gibi lazım akitlerde dahi geçerlidir. Sadakada cari olması ise işkallidir. Arapça olmasa dahi, maksada delalet eden her türlü sözle vaki olur; hatta sözle vaki olduğu gibi fiille de vaki olur. Nitekim örneğin alım-satım akdinin taraflarından biri diğerinden feshi talep ettiğinde ve diğeri de ondan aldığını iade ederse, bu bir fesih ve ikale olur; talep eden tarafın elinde bulunan bedeli diğer tarafa iade etmesi vaciptir. Hüküm 484: Satış fiyatı veya malın değerinden fazla veya eksik olarak yapılan ikale (geri alma) işlemi geçersizdir. Böyle bir durumda her iki tarafın malları kendi mülkiyetinde kalır. Hüküm 485: Bir kimsenin, kendisiyle ikale (fesih) yapması karşılığında diğer tarafa zimmetinde bir bedel veya haricen bir mal vadetmesi –örneğin, "Benimle ikale yap, (Fesih et) bu mal senin olsun" veya "Benimle ikale yap, zimmetimde sana şu kadar alacağın olsun" demesi gibi– en zahir görüşe göre sahihtir. İkaleyi talep eden tarafın, ikale icra edildiğinde bu bedeli, ikaleyi yapan tarafa ödemesi gerekir. Hüküm 486: Bir taraf, bir bedel ödenmesi veya bir menfaat sunulması şartıyla ikale yaparsa; örneğin, ikale talebinde bulunan tarafa, "Bana şu kadar para vermen veya elbisemi dikmen şartıyla akdi feshettim" der ve o da bunu kabul ederse, bu ikale sahih olur. Hüküm 487: Sözleşme taraflarının mirasçısının, ikalenin sıhhati açısından murisin yerine kaim olması hususu işkâllidir. Zâhir olan, bunun mümkün olmamasıdır. Dolayısıyla mirasçı, o ikisinin yerine kaim olmaz.