Sübülü’s-Selâmİslam Fıkhı Kütüphanesi Pazartesi, 5 Cemaziyelahir 1448 Hicrî
Dizine dön

Yolcu Namazı

Namazın seferi olması için gereken şartlar Yolculuk esnasında dört rekatlı namazların son iki rekâtı aşağıdaki şartlar dahilinde kesilerek seferi olarak kılınır: 1- Bu yolculuk en az sekiz fersah olmalıdır. Yani sekiz fersah gidiş veya dönüş olmalı veya dört fersah gidiş ve dört fersah dönüş olmalıdır. Hüküm 280: Her fersah üç mildir ve her mil, dört bin arşındır yani dirsekten parmak ucu kadardır. Bu miktar takriben 44 kilo metredir onun yarısı 22 kilo metredir. (Bu konu Riyaziyat-ı Fıkhiyye kitabında detaylı açıklanmıştır. Hüküm 281: Bir şehrin iki yolu olur bu yollardan biri seferi sayılacak miktarda olur ve ikinci yol seferi sayılacak miktardan az olursa, mesafeyi dolduran yolla gidilmesi durumunda namazları seferi kılmalıdır mesafeyi doldurmayan yoldan gitmesi durumunda namazları tam kılmalıdır. Aynı şekilde mesafesi uzak olan yoldan gider ve mesafesi yakın olan yoldan döner ve toplamı 44 kilo metreyi doldurursa namazını seferi olarak kılmalıdır. Hüküm 282: Gidiş beş fersah ve dönüş üç fersah olması durumunda yolcu sayılmak şartıyla namazlarını seferi olarak kılmalıdır daha önceki hükümde açıkladığımız gibi. Önemli olan gidiş dört fersahtan az olmamalıdır, dönüş mesafesine bakmadan bu durumda namazları seferi kılmalıdır. Gidişi dört fersahtan az olursa dönüş, fazla olsa dahi namazı tamamdır. Hüküm 283: Mesafenin başlangıç noktası, şehrin surlarıdır. Sur olmayan şehirlerde şehrin son yerleşim yeridir. Bu şehir ister küçük şehir isterse büyük şehir olsun fark etmez. 2- İnsan yola çıktığında yolculuk niyetiyle yola çıkmalıdır ve yolculuğun devamına niyet etmelidir. 3- Yola çıkarken, gittiği yere ulaşmadan on gün ikamet etme niyeti veya niyetinde şüphesi olmamalıdır. Bunların olması durumunda yolculuğa başladığı andan itibaren namazlarını tam kılmalıdır. 4- Yolculuk mubah olmalıdır yolculuğu haram olması durumunda namazı seferi olmaz. Bu yolculuk ister kendisi haram olur, bir bayanın kocasının hakları zayi olması ve izninin olmaması durumunda olur, isterse yolculuk etme amacı bir masum insanı öldürmek, hırsızlık, zina veya zalime yardım etmek gibi durumlar olursa. 5- Mesleği yolculuk olmamalıdır; uzun yol şoförleri, çoban, pazarlamacı ve benzeri meslekte olanlar ne kadar mesafe yolculuk yaparlarsa yapsınlar meslekleri icabı olduğu müddetçe namazları tam kılmalıdırlar. Ama akraba ziyareti, kutsal ziyaretler için özel bir yolculuğa çıkmaları durumunda namazlarını seferi olarak kılmalıdırlar. Mesleği Yolculuk olur ama mesleğiyle birlikte gittiği yerde akrabalarını veya kutsal mekanları da ziyaret ederse namazlarını tam kılmalıdır. Hüküm 284: devamlı yolculuk yapması gereken tüccar gibi devamlı yolculuk yapan işçi, denetleme görevi olan memurlar, şehir şehir dolaşan kargo ve postacılar, sınır bekçileri, ihracat ve ithalat ve benzeri şeylerden uğraşanlar tamamı namazlarını tam kılmalıdırlar. Hüküm 285: beşinci şartın unvanları birkaç tanedir: 1- Onun mesleği yolculuk olmalıdır; yani yolculuk yaparak gelirini kazanmalıdır, hayvanlarını kiraya veren, şoför, pilot gibi meslek sahipleri, bunlar görevleri gereği yolculuk yapmaları durumunda namazlarını tam kılıp ve oruçlarını tutmalıdırlar. Görev dışında yolculuk yapmaları durumunda namazlarını seferi kılmalı ve oruçlarını tutmamalıdırlar. 2- Şahısın işi başka şehirde olursa; işini yapmak yolculuk yapmasını gerektirme durumunda, ikamet ettiği şehirle çalıştığı şehir farklı olması durumunda, işçi, doktor, hemşire, öğrenci ve benzeri kişiler gibi. Bu kişiler işine gittiği müddetçe namazlarını tam kılıp oruçlarını tutmalıdırlar. Öğrenci üniversite veya bir başka okul olması fark etmez. Yani geleceği bu eğitime bağlı olmalıdır, yalnız bir araştırma için olmamalıdır. 3- Yolculuk onun işinin bir parçası olursa, bazı tacirler gibi toptan alıp perakende satan kişiler gibi. 4- Mesleği şehirler ve kasabalar arası dolaşmak olan kişiler; tamirciler, inşaat ustaları, doğramacılar vb. Hüküm 286: yolculukta namazın tamam kılınması için yolculuğun en az üç defa tekrarlanması şart değildir, işi yolculukta olması veya yolculuk yapmak işi olması yeterlidir, ilk yolculuğu olsa dahi. Hüküm 287: şahıs bir yolculuğa çıkar tesadüfen onun işi veya işinin bir bölümü söz konusu olursa, namazını tam kılmalı ve orucunu tutmalıdır. Çalışan iş yeri tarafından bir iş için görevlendirir veya asker ve polis gibi bulunduğu kurum onu göreve gönderirse, bu durumda namazını tam kılıp orucunu tutmalıdır. Ancak kendini geliştirmek amacıyla bazı kurslar ve seminerlere katılmaları durumunda namazlarını seferi olarak kılmalıdırlar.