Sübülü’s-Selâmİslam Fıkhı Kütüphanesi Pazartesi, 5 Cemaziyelahir 1448 Hicrî
Dizine dön

Cemaat Namazının Şartları

Cemaat namazının birkaç şartı bulunmaktadır: 1- İmamla cemaat arasında tampon olmamalıdır. Aynı şekilde cemaat arasında imamla bağlantıyı kesecek perde, duvar veya ağaç ve benzeri olmasında fark etmez tampon olmamalıdır. Hata ayakta duran bir insan dahi olsa tampon sayılacak durumda olması yeterlidir. Bu cemaatin erkek olması durumundadır. Kadın olması durumunda imamla cemaatin veya cemaat arasında tampon olmasının sakıncası yoktur. İmamın erkek olması durumunda, imam kadın olursa aynı erkek hükmündedir. Erkek ve kadın arasında tampon olması caizdir, ama erkek olsun kadın olsun, aynı cinsten olanların arasında tampon olmamalıdır. Hüküm 269: Tampon, cemaatin bağlantısını kesen ve tampon denilen şey ister görünmeye engel olan veya engel olmayan bir şey olur, örneğin cam, pencere, delinmiş duvar ve benzeri şeyler görünmeye engel değildir, bunlar imamla cemaat arasında tampon olursa bağlantı kurulmamış olur. Ama tampon küçük kanal veya tampon sayılmayacak şekilde dar yol, karanlık, toz ve benzeri olursa sakıncası yoktur. 2- İmamın yeri cemaatten yüksek olmamalıdır. Bu yükseklik bina ve benzerleri gibi basamaklı olması veya basamaklı değil meyilli olması şeklinde durumunda, meyilli olması ve düz zemin denilecek şekilde olması durumunda veya basamak olması ancak bir karıştan az yükseklikte olması durumunda sakıncası yoktur. Hüküm 270: Cemaatin mekânı, cemaat sayılacak şekilde imamdan yüksek olmasının sakıncası yoktur. Aynı şekilde cemaatin bazılarının diğerlerinden yüksek olmasının sakıncası yoktur. İhtiyatı vacip gereği saflar arasında azda olsa bağlantı olmalıdır. 3- Cemaatle imam arasında ve cemaat safları arasında fazla ara olmamalıdır. Bir metre ara olmasında sakınca yoktur. Ön saf ve yanlardan bir metreden fazla ara olmamalıdır. Tekitle ihtiyat gereği bir metreden daha az olmalıdır, müstahap ihtiyat gereği namaz kılanın durduğu yerle arkadaki safın secde arasında fasıla olmamasıdır. Hüküm 271: Cemaat saflarından birisi tamamen infiradi namaz kılmaları durumunda, ondan sonra gelen saf ihtiyatı vacip gereği imamla bağlantısı kesilmiş olur. Aynı şekilde imama bağlantı tek kişi vasıtasıyla olur ve o kişi namazını cemaate uymadan ferdi olarak kılırsa, bağlantı kesilmiş olur. Bu durumda imamla bağlantısı kesilen kişiler furada niyeti edip namazını kılmalıdır. Ancak yan taraflardan imama bağlananlar arasında bir kişi furada namaz kılacak olursa cemaat namazına hiçbir sakınca yaratmamaktadır. İster bu kişi baştan cemaate katılmaz veya cemaat namazı esnasında cemaatten ayrılır ve furada olarak namazına devam ederse fark etmez. Veya saflar arasında ergenlik çağına henüz ulaşmayan bir çocuk olursa, namaza bir halel getirmez. Evet yan taraflardan birden fazla kişi cemaate katılmazsa vacip ihtiyat gereği bağlantı kesilmiş olur, cemaatten bağlantısı kesilenler furada olarak namazını kılmalıdır. 4- Cemaat namazında, cemaat imamdan önde olmamalıdır. Cemaat birkaç kişi olması durumunda vacip ihtiyat gereği imamla aynı safta durmamalıdır. Cemaat tek kişi olur veya tüm cemaat kadın olursa imamla aynı safta durmanın sakıncası yoktur. Cemaat birkaç kişi olursa ihtiyatı müstahap gereği imamdan arkada saf tutmaları gerekir, yani imamdan az arkada durulmamalıdır, tam imamın arakasında durmak gerekir. İmam kadın olursa müstahap ihtiyat gereği cemaatin ortasında durmalıdır, önünde değil. Özellikle cemaat namazı erkeklerin görebilecekleri bir yerde olması durumunda. Hüküm 272: Cemaatten bazıları bazılarına tampon olmasında sakınca yoktur her ne kadar namaza katılmasalar da ancak namaza hazırlanmış olmaları gerekir.